نورمن فاستر (Norman Foster)، یکی از تأثیرگذارترین معماران معاصر جهان، در گفت‌وگویی با Architectural Digest درباره مسیر حرفه‌ای خود، نقش طراحی در بهبود زندگی انسان، آینده هوش مصنوعی در معماری و پروژه‌هایی که بیش از همه برای او اهمیت دارند صحبت می‌کند.
فاستر که بنیان‌گذار دفتر معماری Foster + Partners است، در این مصاحبه تصویری، نگاهی عمیق به فلسفه طراحی خود ارائه می‌دهد؛ فلسفه‌ای که طی چند دهه در شکل‌گیری برخی از شناخته‌شده‌ترین ساختمان‌ها و فضاهای شهری جهان نقش داشته است.
به اعتقاد نورمن فاستر، طراحی صرفاً خلق فرم یا ساخت ساختمان نیست. او طراحی را ابزاری برای بهبود کیفیت زندگی انسان می‌داند؛ فرآیندی که می‌تواند زندگی را از جنبه‌های مادی و معنوی ارتقا دهد.
فاستر معتقد است معماری باید همزمان به زیبایی، آسایش، فناوری و مسئولیت اجتماعی توجه داشته باشد. از نگاه او، فناوری تنها یک ابزار است و ارزش واقعی آن زمانی آشکار می‌شود که در خدمت بهبود زندگی انسان قرار گیرد.
او تأکید می‌کند که نوآوری (Innovation) زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند تغییری مثبت در جامعه ایجاد کند.
یکی از نکات جالب این گفت‌وگو، نگاه فاستر به تاریخ شهرها است. او معتقد است بحران‌ها همواره بخشی از تاریخ تمدن بوده‌اند، اما شهرهای بزرگ معمولاً پس از بحران‌ها قدرتمندتر از گذشته ظاهر شده‌اند.
فاستر به نمونه‌های تاریخی مختلفی اشاره می‌کند:
از دید او، تاریخ نشان می‌دهد که بحران‌ها اغلب به فرصتی برای نوآوری و پیشرفت تبدیل می‌شوند.
امروزه Foster + Partners یکی از بزرگ‌ترین دفاتر معماری جهان محسوب می‌شود، اما آغاز این مسیر بسیار ساده بود.
فاستر در این مصاحبه تعریف می‌کند که او و همسرش Wendy Foster، زمانی که دفتر خود را تأسیس کردند، در یک آپارتمان کوچک فعالیت می‌کردند. او به‌صورت پاره‌وقت تدریس می‌کرد و همسرش در یک دفتر معماری مشغول به کار بود.
نخستین پروژه‌های دفتر نیز بسیار کوچک و ساده بودند. یکی از این پروژه‌ها طراحی یک مجموعه خدماتی در محدوده Docklands لندن بود.
فاستر این تجربه را به عنوان درسی مهم برای معماران جوان مطرح می‌کند؛ اینکه هیچ پروژه‌ای آن‌قدر کوچک نیست که ارزش انجام دادن نداشته باشد.
در بخشی از گفت‌وگو، نورمن فاستر به موضوع پایداری (Sustainability: طراحی و ساخت با هدف کاهش مصرف منابع و حفظ محیط زیست) می‌پردازد.
او توضیح می‌دهد که زمانی مباحث پایداری در معماری موضوعی حاشیه‌ای محسوب می‌شد، اما امروز به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند طراحی تبدیل شده است.
به اعتقاد او، معماری پایدار ارتباط مستقیمی با طبیعت دارد. هرچه ساختمان‌ها هماهنگ‌تر با شرایط طبیعی طراحی شوند، مصرف انرژی کاهش یافته و محیط‌های سالم‌تری برای کاربران ایجاد می‌شود.
فاستر برخلاف بسیاری از نگاه‌های هیجانی به هوش مصنوعی، رویکردی واقع‌گرایانه دارد.
او می‌گوید دفتر Foster + Partners سال‌هاست از فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و تحلیل داده استفاده می‌کند و این فناوری کاملاً جدید نیست؛ هرچند امروز بسیار قدرتمندتر از گذشته شده است.
به گفته او، مهم‌ترین موضوع این است که فناوری هرگز جای عنصر انسانی را نمی‌گیرد.
فاستر معتقد است ابزارهای دیجیتال می‌توانند به معماران و برنامه‌ریزان شهری کمک کنند تا اثر تصمیمات خود را پیش از اجرا شبیه‌سازی کنند؛ از کاشت درختان گرفته تا تغییر الگوهای ترافیکی و توسعه فضاهای عمومی.
این قابلیت می‌تواند مشارکت شهروندان را در فرآیند طراحی شهری افزایش دهد و شهرهایی سالم‌تر و کارآمدتر ایجاد کند.
یکی از الهام‌بخش‌ترین بخش‌های این مصاحبه به توصیه‌های فاستر برای نسل جدید معماران اختصاص دارد.
او می‌گوید:
«از شکست نترسید. شکست تنها زمانی بد است که چیزی از آن یاد نگیرید.»
فاستر تأکید می‌کند شرکت در مسابقات معماری، حتی در صورت شکست، تجربه‌ای ارزشمند است. هر پروژه، هر طراحی و هر رقابت می‌تواند درس‌هایی داشته باشد که بعدها در مسیر حرفه‌ای فرد تأثیرگذار باشند.
به باور او، هیچ تلاشی در معماری هدر نمی‌رود.
در پاسخ به این سؤال، فاستر توضیح می‌دهد که انتخاب یک پروژه محبوب تقریباً مانند انتخاب فرزند محبوب است؛ کاری بسیار دشوار.
با این حال او از چند پروژه مهم نام می‌برد:
ساختمان Reichstag در برلین را می‌توان یکی از مهم‌ترین آثار نورمن فاستر دانست.
گنبد شیشه‌ای این پروژه علاوه بر تأمین نور طبیعی و تهویه ساختمان، نمادی از شفافیت سیاسی و دموکراسی محسوب می‌شود.
فاستر معتقد است قرار گرفتن بازدیدکنندگان در بالای فضای پارلمان، به‌صورت نمادین نشان می‌دهد که سیاستمداران در برابر مردم پاسخگو هستند.
یکی دیگر از پروژه‌های مورد علاقه او، Sainsbury Centre است؛ ساختمانی فرهنگی که گالری‌های عمومی و فضاهای آموزشی را زیر یک سقف گرد هم آورده است.
فاستر همچنین رابطه شخصی خود با کارفرمایان این پروژه را یکی از دلایل اهمیت آن برای خود عنوان می‌کند.
پل Millennium Bridge نیز از پروژه‌هایی است که فاستر با علاقه از آن یاد می‌کند.
این پل پیاده، بخش مالی و ثروتمند شمال رودخانه تیمز را به مناطق جنوبی لندن متصل می‌کند و نمونه‌ای از تأثیر معماری و زیرساخت بر عدالت اجتماعی و کیفیت زندگی شهری است.
در پایان این گفت‌وگو، نورمن فاستر به توصیه‌ای اشاره می‌کند که در سال ۲۰۱۷ در مادرید به گروهی از فارغ‌التحصیلان ارائه کرده بود.
او می‌گوید:
«اگر بخواهم تنها یک توصیه ارائه دهم، آن این است: دانشجو بمانید.»
منظور فاستر از دانشجو ماندن، حفظ روحیه پرسشگری، کنجکاوی، یادگیری مداوم و فروتنی است.
به باور او، معماران زمانی رشد می‌کنند که همچنان سؤال بپرسند، چالش ایجاد کنند و نسبت به جهان اطراف خود کنجکاو باقی بمانند.
video Credit: Architectural Digest
نظر کاربران
ثبت نظر