پروژه‌ها
مقالات
ثبت پروژه
تماس با ما

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴: بازخوانی معماری ایران در تراز جهانی

مهر 16, 1404
برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴: بازخوانی معماری ایران در تراز جهانی

جایزه معمار، معیار سنجش کیفیت معماری ایران

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴، جایزه معمار، که امسال بیست و پنجمین دوره خود را پشت سر گذاشت، بی‌شک یکی از معتبرترین رویدادهای معماری در ایران است. این جایزه نه تنها به معرفی پروژه‌های شاخص می‌پردازد، بلکه معیاری برای سنجش کیفیت، نوآوری و توجه به بستر در معماری معاصر ایران محسوب می‌شود. هر سال، پروژه‌های برگزیده، مسیر حرکت و دغدغه‌های اصلی جامعه معماری کشور را به نمایش می‌گذارند.

امسال نیز، هیئت داوران با بررسی دقیق آثار، چهار پروژه را به عنوان برترین‌ها در گروه‌های اصلی معرفی کردند. نکته قابل توجه در پروژه‌های برگزیده، توجه عمیق به اقلیم، بافت و کانسپت‌های بومی است که نشان‌دهنده بلوغ فکری در طراحی معاصر ایران است.

معرفی هیات داوران مسابقه معماری جایزه معمار

هیات داوران جایزه معمار 1404

آمنه بختیار
Ameneh Bakhtiar 

معمار، طراح شهری و عضو هیئت علمی دانشکدگان هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. بیش از یک دهه در دانشگاه هنر اصفهان به عنوان عضو هیئت علمی کار کرده است. هم‌زمان با فعالیت آکادمیک، تجربه حرفه‌ای خود را در استودیو معماری براکت و شرکت مشاور آتک اصفهان آغاز و پس از آن، استودیو معماران موازی را تأسیس کرد و پروژه‌های متفاوتی را در مقیاس معماری و شهرسازی انجام داد که بسیاری از این کارها موفق به دریافت جوایز معتبر شد‌ه‌اند: در سال ۱۳۹۸ نظام مهندسی و انجمن صنفی معماران او را به عنوان معمار برتر و تأثیرگذار در شهر اصفهان معرفی کرد و در سال 1397، به رتبه اول جایزه معمار در بخش مسکونی آپارتمانی دست یافت. از او مقاله‌هایی در مجله معمار منتشر شده است. انتشارات Springer آلمان دو کتاب و انتشارات Nova Science آمریکا یک کتاب به زبان انگلیسی، و انتشارات دانشگاه تهران کتاب  شهرها، طراحی و تکامل از ایشان را منتشر کرده‌اند که همه درباره برنامه‌ریزی و طراحی شهری هستند.

هان تومرتکين

Han Tumertekin

معمار اهل ترکيه، علاوه بر استانبول، از سال  2014 يک دفتر معماري هم در استراسبورگ دارد. پروژه‌هاي او عمدتاً در ترکيه اجرا شده‌‌‌اند، اما در هلند، ژاپن، انگلستان، فرانسه، چين، مغولستان و کنيا هم پروژه‌هايي داشته است. او دانش‌آموخته دانشگاه فني استانبول در رشته معماري است. علاوه بر کار حرفه‌اي، از سال 1992 در چند دانشگاه از جمله دانشکده تحصيلات تکميلي طراحي دانشگاه هاروارد، مدرسه پلي‌تکنيک فدرال لوزان و مدرسه تخصصي معماري پاريس تدريس کرده. تومرتکين يکي از اعضاي مؤسس برنامه تحصيلات تکميلي معماري در دانشگاه بيلگي استانبول است، کارهاي او در نشريات بين‌المللي معماري چاپ شده‌اند و در سال 2006 هم انتشارات دانشگاه هاروارد يک تک‌نگاري از کارهايش منتشر کرد. کارهاي او برنده چند جايزه معماري شده‌اند. در سال 2004 جايزه معماري آقاخان به پروژه او، خانه B2 اهدا شد، در سال‌هاي 2004-2007 عضو هيئت داوران اين جايزه بود و در سال 1394 نيز عضو هيئت داوران جايزه معمار بوده است. او نخستين معمار اهل ترکيه است که کارهايش در دوسالانه معماري ونيز در سال 2021 نمايش داده شده است.

احسان حسینی 
Ehsan Hosseini 

متولد 1360، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته معماری از دانشگاه هنر، از سال 1385 عضو مؤسس و شریک در دفتر فرایند منطقی است، در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای با تمرین و تمرکز بر الگوهای شکل‌گیری و پروسه طراحی انسان‌محور موفق به دریافت جوایز متعدد از جمله چهار رتبه اول جایزه معمار برای «خانه‌های میان رود و مادی»، «خانه محله جلفا»، «دوباره، خانه» و «باهم بازنشستن» شده است.

نسرین سراجی

Nasrin Seraji
استاد دانشگاه دوبلین، رئیس مرکز تحقیقات طراحی در کالج دانشگاهی دوبلین، استاد ممتاز دانشگاه ونژوکین، مدیر دفتر جدید نظریه‌پردازی در باب معماری، دانش‌آموخته انجمن معماری مدرسه معماریAA در لندن، معمار و مدرس، در بسیاری از مدرسه‌های معماری از جمله انجمن معماران، دانشگاه کلمبیا، و دانشگاه پرینستون تدریس کرده و استاد و رئیس بخش معماری دانشگاه هنگ‌کنگ، رئیس مدرسه عالی ملی معماری پاریس، استاد و رئیس انجمن هنر و معماری در آکادمی هنرهای زیبای وین و استاد و رئیس بخش معماری دانشگاه کورنل بوده است. تمرکز کار حرفه‌ای و پژوهشی سراجی بر خانه‌های اشتراکی و فرم‌های جدید شهرسازی است که خود آن را «معماری همگانی» می‌نامد. کتاب و نمایشگاه سال 2007 او با عنوان «اساس خانه‌سازی شهرهای ما»، نگاهی موشکافانه به صدسال خانه‌سازی اشتراکی در اروپاست، با جستجو و تلفیق شرایطی که به پدید آمدن خانه‌سازی اشتراکی انجامید و در پایه‌گذاری شهرهای مدرن اروپا سهم داشت. کتاب از بحران به بحران، بحث‌هایی در باب اینکه چرا امروز نقد معماری اهمیت دارد؟ که با همکاری او تدوین شده، بررسی می‌کند که چگونه خواندن، نوشتن و انتقاد می‌تواند به موضوعات ضروری که معماری امروز با آنها روبه‌رو است، بپردازد.

افشین فرزین
Afshin Farzin 

 در سال 1380 با درجه کارشناسی ارشد معماری از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ التحصیل شد. از همان سال فعالیت حرفه‌ای خود را به صورت مستقل آغاز کرد. در سال 1382 به همراهی امین تاج‌سلیمان، دفتر معماری«تاج – فرزین» را بنیان نهاد.  این گروه با افزودن شرکای جدید در سال‌های 1386 تا 1389 با نام تاج فرزین و شرکا در زمینه معماری و طراحی شهری فعالیت داشت و از سال 1389 با نام «گروه معماری واو» به فعالیت خود ادامه داد. با خاتمه فعالیت گروه از آغاز سال 1400، افشین فرزین فعالیت معماری خود را به‌صورت مستقل با نام «گروه معماری چهارم» پیگیری می‌کند. او سابقه همکاری با گروه‌های معماری JA Studio و نادر تهرانی داشته است. در سال 1389 در همکاری با آلخاندرو آراونا موفق به کسب رتبه نخست مسابقه بین‌المللی بورس اوراق بهادار تهران شد. از دیگر موفقیت‌های او می‌توان به کسب رتبه نخست مسابقه مجتمع آزمایشگاهی و کارگاهی در پارک علمی تحقیقاتی شیخ بهایی اصفهان در سال 1383، شرکت در بخش اختصاصی بینال معماری  ونیز در سال 2016 و کسب رتبه نخست مسابقه بین‌المللی بازآفرینی فضای فوقانی تونل راه آهن تهران-تبریز در سال 1398 اشاره کرد.

توضیحات این بخش از وبسایت رسمی جایزه برداشته شده است و از این لینک میتوانید به آن صفحه دسترسی داشته باشید.


 گروه مسکونی – تک واحدی (تضاد اقلیمی)

گروه مسکونی تک واحدی، همواره یکی از پرطرفدارترین و رقابتی‌ترین بخش‌های جایزه معمار است. امسال، دو پروژه با تضاد اقلیمی کامل، توانستند رتبه‌های برتر را کسب کنند که نشان از اهمیت پاسخگویی به بستر و اقلیم در نگاه داوران دارد.

رتبه اول:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: خانه هم سنگ
  • معمار: گلچین استودیو (نوید گلچین)
  • موقعیت: دولت آباد، اصفهان
  • این پروژه با زیربنای ۳۴۰ مترمربع، در اقلیم گرم و خشک اصفهان طراحی شده است. همانطور که از نامش پیداست، کانسپت “هم سنگ” احتمالاً بر مبنای همخوانی با بستر کویری و استفاده از مصالح پایدار شکل گرفته است. انتظار می‌رود حجم‌پردازی آن به سمت درونگرایی و کنترل هوشمندانه نور و حرارت رفته باشد، که این رویکرد، بازخوانی هوشمندانه‌ای از معماری سنتی کویر است.

رتبه دوم:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: پروژه‌ی پَتی
  • معمار: آتلیه طراحان اگر (امیرعلی علایی، علی چایی‌چیان، میثم سلطانی)
  • موقعیت: صومعه‌سرا، گیلان

رتبه سوم:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: نیم رخ
  • معمار: استودیو معماری گِرا (حسین نمازی)
  • موقعیت: کرمان
  • این پروژه نیز در یک اقلیم کویری (کرمان) قرار دارد. عنوان “نیم رخ” می‌تواند اشاره به بازی با نور و سایه یا حجم‌پردازی متناسب با دید ناظر باشد. قرار گرفتن سه پروژه از سه اقلیم متفاوت (اصفهان کویری، گیلان مرطوب، کرمان کویری) در صدر این بخش، نشان‌دهنده اهمیت توجه به بستر و سایت در داوری‌های امسال است.

بخش دوم: گروه مسکونی – آپارتمانی (تمرکز بر زندگی جمعی)

این بخش به دنبال پروژه‌هایی است که توانسته‌اند کیفیت زندگی را در مقیاس آپارتمانی و جمعی ارتقا دهند. امسال، این بخش با حضور پروژه‌هایی از اصفهان و مشهد، رقابتی جذاب را به نمایش گذاشت.

رتبه اول:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: باغ مشهد
  • معمار: استودیو معماری هَمــــان (بهروز شهبازی)
  • موقعیت: اصفهان
  • این پروژه با وجود نامی که تداعی‌کننده شهر مشهد است، در اصفهان اجرا شده و به وضوح نشان‌دهنده تلاش معمار برای تزریق فضاهای سبز و جمعی به زندگی آپارتمانی است. این کانسپت “باغ” در مقیاس عمودی یا افقی، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های معماری در شهرهای بزرگ و متراکم است و این پروژه به خوبی توانسته کیفیت زندگی را در بستر آپارتمانی ارتقا دهد.

رتبه دوم:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: ساختمان مسکونی میان
  • معمار: استودیو معماری پی‏ (محمد ابراهیم زاده)
  • موقعیت: مشهد
  • این پروژه از مشهد، احتمالاً با رویکردی متفاوت نسبت به “باغ مشهد”، بر تعریف فضاهای میانی (میان) یا تأکید بر ارتباطات بصری و فیزیکی بین واحدها تمرکز کرده است. معماری آپارتمانی مشهد در سال‌های اخیر با پروژه‌های قوی در حال ظهور بوده است.

رتبه سوم:

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴
  • پروژه: ساختمان مسکونی پله بی‌قرار
  • معمار: استودیو سپیده عِلمی (سپیده عِلمی)
  • موقعیت: مهرشهر
  • نام پروژه (پله بی‌قرار) به احتمال زیاد به نقش پله به عنوان یک فضای پویا و اجتماعی در ساختمان اشاره دارد. این رویکرد، پله را از یک عنصر صرفاً عملکردی خارج کرده و آن را به قلب تعاملات اجتماعی در ساختمان تبدیل می‌کند.

بخش سوم: گروه بازسازی (احیای هویت گذشته)

گروه بازسازی، بخش مهمی است که نشان‌دهنده توجه جامعه معماری به حفظ و احیای بناهای موجود و ارزش‌های هویتی است. امسال، این بخش با پروژه‌هایی از تهران، خوانسار و شهسوار، تنوع جغرافیایی و رویکردی را به نمایش گذاشته است.

رتبه اول:

  • پروژه: آپارتمان مسکونی مینو-آن (پروژه زنبق پردیسان)
  • معمار: دفتر معماری کراس (مهرداد مکارمی)
  • موقعیت: تهران
  • این پروژه نشان می‌دهد که بازسازی تنها محدود به بناهای تاریخی نیست، بلکه ارتقاء کیفیت فضایی و عملکردی آپارتمان‌های معاصر نیز اهمیت دارد. نام‌های “مینو-آن” و “زنبق پردیسان” تداعی‌کننده لطافت و ایجاد فضاهای با کیفیت و سبز در دل بافت شهری تهران است. این پروژه احتمالاً به دلیل رویکرد خلاقانه در تبدیل یک فضای موجود به یک فضای مسکونی با استانداردهای بالا، مورد توجه قرار گرفته است.

رتبه دوم:

  • پروژه: خوان‌ – خانه
  • معمار: استودیو سه بر (محسن خزدوز، ادیب ایروانی)
  • موقعیت: خوانسار
  •  این پروژه که در شهر تاریخی خوانسار قرار دارد، احتمالاً بر حفظ و احیای معماری بومی و سنتی تمرکز کرده است. نام “خوان‌ – خانه” اشاره به سفره و مرکزیت خانواده دارد و نشان می‌دهد که بازسازی فراتر از کالبد، به دنبال احیای کاربری و هویت اجتماعی بنا بوده است.

رتبه سوم:

  • پروژه: کافه زست
  • معمار: استودیو معماری، طراحی و ساخت وحید جودی (وحید جودی)
  • موقعیت: شهسوار (تنکابن)

بخش چهارم: گروه عمومی (معماری در خدمت جامعه)

گروه عمومی شامل پروژه‌هایی است که تأثیر مستقیمی بر زندگی اجتماعی و شهری دارند. در این بخش، پروژه‌هایی با کاربری‌های متنوع از فرهنگی تا زیرساختی، از گچساران تا اصفهان، برگزیده شده‌اند.

رتبه اول:

  • پروژه: مجتمع فرهنگی ووچو
  • معمار: محمدرضا تاج گردون
  • موقعیت: گچساران
  • انتخاب یک مجتمع فرهنگی از شهر گچساران (استان کهگیلویه و بویراحمد) به عنوان برنده، اهمیت توسعه فضاهای فرهنگی با کیفیت در مناطق کمتر برخوردار را نشان می‌دهد. معماری “ووچو” احتمالاً توانسته است با طراحی خلاقانه، نیازهای فرهنگی جامعه محلی را به خوبی پاسخ دهد و به یک نماد شهری تبدیل شود.

رتبه دوم:

  • پروژه: ایستگاه مترو شماره ۱ چهارباغ
  • معمار: استودیو معماری ب ا (بابک کریم پور)
  • موقعیت: اصفهان
  •  حضور یک پروژه زیرساختی مانند ایستگاه مترو در بین برندگان، نشان‌دهنده توجه داوران به کیفیت طراحی در فضاهای عمومی پرتردد و زیرساخت‌های شهری است. ایستگاه چهارباغ به دلیل قرارگیری در یکی از مهم‌ترین محورهای تاریخی اصفهان، چالش‌های خاصی در زمینه هماهنگی با بافت تاریخی داشته که به نظر می‌رسد این پروژه توانسته است با طراحی مناسب، به این چالش پاسخ دهد.

رتبه سوم:

  • پروژه: در دیوار
  • معمار: جواد جولایی، هوتن شاطرپور
  • موقعیت: اصفهان، منطقه صنعتی محمودآباد
  • این پروژه در یک منطقه صنعتی قرار دارد و نام “در دیوار” احتمالاً به ایجاد یک فضای انسانی و باکیفیت در یک بستر خشن صنعتی اشاره دارد. این انتخاب نشان می‌دهد که معماری می‌تواند حتی در فضاهای صنعتی نیز، با طراحی هوشمندانه، کیفیت محیط کار و تعاملات اجتماعی را ارتقا دهد.

“جایزه معمار ۱۴۰۴: بازگشت به بستر و اقلیم”

بررسی پروژه‌های برگزیده جایزه معمار ۱۴۰۴، یک روند کلیدی را در معماری معاصر ایران نشان می‌دهد: بازگشت به بستر و اقلیم.

از تضاد اقلیمی پروژه‌های مسکونی تک واحدی (کویر اصفهان و گیلان مرطوب) تا تلاش برای تزریق فضای سبز در آپارتمان‌های شهری (باغ مشهد)، و همچنین توجه به حفظ هویت در بازسازی (خانه فیروزه) و توسعه فضاهای عمومی در شهرهای جدید و مناطق کمتر برخوردار (مجتمع فرهنگی ووچو)، همه نشان می‌دهند که معماری ایران از تقلید صرف فاصله گرفته و به دنبال پاسخ‌های اصیل و متناسب با سایت و نیازهای اجتماعی است.

این رویکرد، نه تنها کیفیت معماری را ارتقا می‌دهد، بلکه نشانگر امید به آینده‌ای است که در آن، هر بنا بخشی از هویت و حافظه جمعی محیط خود خواهد بود و معماری به عنوان یک نیروی محرکه برای توسعه فرهنگی و اجتماعی عمل می‌کند.

وبسایت رسمی جایزه معمار

همچنین از این لینک میتوانید برندگان جایزه معماری اقاخان که اخیرا اعلام شده اند را نیز مطالعه نمائید

اشتراک گذاری درشبکه های اجتماعی

برندگان جایزه معمار ۱۴۰۴ جایزه معمار جایزه معمار ۱۴۰۴

نظر کاربران

ثبت نظر

قصد همکاری با آرک ملی را دارید؟

اگر معمار یا فعال حوضه معماری هستید، ما مشتاق همکاری با شما هستیم