10 ساختمان هوشمند که آینده‌ی معماری را از همین حالا ساخته‌اند

وقتی ساختمان‌ها با تکنولوژی حرف می‌زنند

معماری در عصر حاضر تنها به خلق فرم‌های زیبا یا برج‌های سر به فلک کشیده محدود نمی‌شود؛ امروز ساختمان‌ها تبدیل به موجوداتی هوشمند شده‌اند که می‌توانند مصرف انرژی را بهینه کنند، با طبیعت پیوند برقرار کنند و حتی تجربه‌ی زندگی و کار انسان‌ها را متحول سازند.
از آسمان‌خراش‌های آینده‌نگر در شانگهای گرفته تا جنگل‌های عمودی میلان و بیودوم‌های سبز آمازون در سیاتل، هر کدام از این پروژه‌ها تصویری روشن از آینده‌ی معماری ارائه می‌دهند. در این مقاله با ۱۰ ساختمان هوشمند برتر جهان آشنا می‌شوید که نه‌تنها مرزهای طراحی و فناوری را جابه‌جا کرده‌اند، بلکه نشان می‌دهند آینده‌ی شهرها همین حالا در حال ساخته‌شدن است.

---

The Edge – آمستردام

۱. معرفی کلی

‌The Edge ساختمانی در آمستردام است که ساخت آن از سال ۲۰۱۲ آغاز و در سال ۲۰۱۴ تکمیل شد. این پروژه توسط دفتر معماری PLP Architecture طراحی و توسط OVG Real Estate (EDGE Technologies) توسعه یافته است و شرکت Deloitte به‌عنوان مستأجر اصلی در آن فعال است. مساحت کل ساختمان حدوداً ۴۰,۰۰۰ متر مربع است و دارای ۱۵ طبقه است.

این ساختمان به‌عنوان هوشمندترین و سبزترین ساختمان اداری جهان شناخته می‌شود و نمره‌ی فوق‌العاده‌ای یعنی ۹۸.۳۶٪ یا ۹۸.۴٪ از سازمان BREEAM دریافت کرده است، که تا کنون بی‌سابقه باقی مانده .

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• مجهز به نزدیک ۳۰,۰۰۰ حسگر IoT است که پارامترهای مختلف مانند حرکت، نور، دما، رطوبت، کیفیت هوا، حتی مصرف دستگاه‌هایی مثل پرینتر یا دستگاه قهوه‌ساز را رصد می‌کنند.
• سیستم پیشرفته‌ای جمع‌آوری و تحلیل داده دارد (با استفاده از «data lake») و داده‌ها از طریق داشبورد Deloitte مدیریت می‌شوند تا بهره‌وری انرژی، نگهداری پیش‌بینانه و سطوح رفاه کاربران بهینه شود.
• اپلیکیشنی برای کاربران در نظر گرفته شده است که امکانات زیر را فراهم می‌کند:
  • رزرو میز یا فضای کاری (چیزی به نام hotdesk)
  • پیدا کردن جای پارک، همکاران، و تنظیمات شخصی محیط (نور، دما و حتی دستور قهوه).
• سیستم تهویه و روشنایی هوشمند مبتنی بر یادگیری ماشینی که مصرف انرژی را تا ۷۰٪ کمتر از ساختمان‌های معمولی کاهش می‌دهد.
• ساختمان انرژی بیشتری تولید می‌کند تا مصرف کند (تعادل انرژی مثبت)؛ با استفاده از پنل‌های خورشیدی در سقف و نمای جنوبی، سامانه بازیابی انرژی گرمایی/سرمایی از آب زیرزمینی (aquifer thermal storage)، و بازیافت آب باران برای شستشوی توالت‌ها و آبیاری فضاهای سبز.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای جذاب شیشه‌ای که از نور شمالی بهره می‌برد و زمان حضور کاربران نور بهینه را فراهم می‌کند؛ استفاده از شیشه‌های Low-E که علاوه بر کنترل حرارت، باعث حفظ آرامش فضا نیز می‌شوند.
• ترکیب متفکرانه‌ای از بتن، شیشه و فلز آلومینیومی در نمای شرقی، غربی و جنوبی برای حفظ تعادل بین نورگیری و عایق حرارتی.
• استفاده از مصالح با رویکرد اقتصاد دورانی و بازیافت: چوب دارای گواهی FSC، بتن بازیافتی، و مصالح محلی برای کاهش ردپای کربنی.
• فضای مرکزی (Atrium) با ارتفاع حدود ۱۵ طبقه، با طراحی نورگیر و پل‌های ارتباطی که به‌عنوان قلب اجتماعی ساختمان عمل می‌کند—فضایی نورانی، دلباز و آرام.
• طراحی سیستم پله‌ها و تجهیزات نگهداری نما (BMU) با قابلیت دسترسی آسان به نمای شیشه‌ای و سقف شیب‌دار برای نگهداری و آرت‌ورک‌ها.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار: PLP Architecture, با معمار برجسته Ron Bakker در رهبری طرح.
• توسعه‌دهنده (Developer): OVG Real Estate (که بعدها EDGE Technologies نام گرفت).
• کارفرما/مستأجر اصلی: شرکت مشاوره جهانی Deloitte.
• تیم پژوهشی و مشاور: همکاری با University of Amsterdam و Amsterdam University of Applied Sciences برای راه‌اندازی پنل‌های خورشیدی و مدل‌های پایدار.

۵. ویژگی متمایزکننده

• هوشمندترین ساختمان اداری دنیا با بیش از ۲۸,۰۰۰ حسگر و تحلیل داده‌های کلان به‌صورت پیش‌بینانه.
• سبزترین ساختمان با بالاترین امتیاز BREEAM روی زمین.
• ترکیب تجربه کاربری شخصی‌سازی‌شده (از طریق اپ و حسگرها) با تمام ابزارهای پایدار و خودتنظیم.
• طراحی به‌گونه‌ای که ساختمان مانند «یک رایانه با سقف» عمل می‌کند—خودآموز، خودتنظیم، و کاملاً تطبیق‌پذیر

---

Bloomberg European Headquarters – لندن

۱. معرفی کلی

مقر اروپایی بلومبرگ واقع در خیابان Queen Victoria در قلب منطقه مالی لندن، با مساحتی حدود ۳.۲ هکتار و حدود ۱.۱ میلیون فوت مربع فضاهای اداری و خدماتی افتتاح شد. این پروژه در سال ۲۰۱۷ تکمیل گردید و هزینه‌ای بالغ بر ۱ میلیارد پوند داشت. طراحی آن توسط دفتر معماری Foster + Partners انجام شده و مهندسی سازه‌ای آن بر عهده AKT II بود. پیمانکار ساخت، شرکت Sir Robert McAlpine است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• این ساختمان نمره Outstanding را از BREEAM دریافت کرده است—با امتیاز بی‌سابقه ۹۸/۵٪ در مراحل طراحی.
• در مقایسه با ساختمان‌های معمولی اداری، ۳۵٪ کاهش مصرف انرژی و ۷۳٪ صرفه‌جویی در مصرف آب دارد.
• سقف‌های یکپارچه‌ (Integrated Ceiling Panels) به شکل “گلبرگ پتال” طراحی شده‌اند، ترکیبی از سیستم نورپردازی (با ۵۰۰٬۰۰۰ لامپ LED)، تهویه، گرمایش/سرمایش و جذب صوت هستند و ۴۰٪ انرژی کمتری نسبت به سیستم‌های معمولی مصرف می‌کنند.
• هواکش طبیعی (Natural Ventilation): پره‌های برنزی خودکار در نما به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در شرایط مساعد هوایی، باعث تهویه طبیعی هوای داخل می‌شوند و وابستگی به سیستم‌های مکانیکی را کاهش می‌دهند.
• کنترل هوشمند جریان هوا (Smart Airflow): حسگرهای CO₂ میزان هوای تازه را با توجه به تعداد افراد داخل هر فضا تنظیم می‌کنند و باعث صرفه‌جویی سالانه ۶۰۰–۷۵۰ مگاوات‌ساعت انرژی و کاهش حدود ۳۰۰ تن CO₂ می‌شوند.
• کاهش مصرف آب: بیش از ۲۵ میلیون لیتر آب در سال با جمع‌آوری آب باران، آب خاکستری و بازیافت آن برای توالت‌های خلاء استفاده می‌شود.
• نیرو مرکز “Combined Heat & Power (CHP)” در محل، گرما و انرژی را به‌طور هم‌زمان تولید و بهره‌وری انرژی را افزایش می‌دهد و سالانه ۵۰۰–۷۵۰ تن CO₂ صرفه‌جویی می‌کند.
• سیاست “بدون دفن زباله” (Zero-landfill) و طبقه‌بندی پسماند در داخل برای بازیافت و تبدیل به انرژی اعمال شده است.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای ساختمان از ۹،۶۰۰ تن ماسه‌سنگ دربی‌شر (Derbyshire sandstone) ساخته شده که گسترده‌ترین استفاده از سنگ در لندن طی یک قرن گذشته است.
• پره‌های برنزی عظیم در نما علاوه بر زیبایی، نقش تهویه طبیعی و سایه‌ساز دارند.
• فضای مرکزی ساختمانی، یک نمای آتریوم نورگیر با رمپی مارپیچ (spiraling ramp) است که جریان بصری و اجتماعی را تقویت می‌کند.
• فضای “Pantry” در طبقه ششم، با نمایی از کلیسای St Paul و دارای دیوار زنده (Living Wall) چندگیاهی است که فضای سبز و آرامش‌بخش را به درون ساختمان آورده.
• استفاده از صفحات پیش‌ساخته سنگی با هسته فولادی برای کاهش وزن و امکان ایجاد دهانه‌های بلند ۱۸ متری در نمای ستون‌دار .
• جزئیات دکوراتیو داخلی مانند کف‌های چوب بلوط روی صفحه‌های مغناطیسی برای دسترسی آسان، آب‌نماهای درونی، کندوهای زنبور روی سقف و آثار هنری عمومی برجسته شده‌اند.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار: Foster + Partners به رهبری Norman Foster.
• مهندسی سازه: AKT II.
• پیمانکار ساخت: Sir Robert McAlpine.
• مدیریت توسعه (Development Managers): Stanhope.

۵. ویژگی متمایزکننده

• این ساختمان به‌عنوان هوشمندترین و پایدارترین ساختمان اداری در جهان شناخته شده است—با بالاترین امتیاز BREEAM
• ترکیب فناوری‌های سبز مانند پنل‌های یکپارچه پتال، تهویه طبیعی با پره‌های برنجی، جریان هوای هوشمند و بازیافت گسترده منابع آب و انرژی.
• تأکید بر طراحی تجربه‌محور: آتریوم نورگیر، رمپی مارپیچ برای تعامل اجتماعی کارکنان، فضای سبز داخلی، آثار هنری مانا و تعادل ظریف بین حس معاصر و احترام به بافت تاریخی شهر.
• این بنا همچنین برنده جایزه معماری RIBA Stirling Prize 2018 شده و توسط هیئت داوری به‌عنوان پروژه‌ای “یک‌بار در نسل” توصیف شده است

---

The Tower at PNC Plaza – پیتسبورگ، ایالات متحده

۱. معرفی کلی

• نام و مکان: برج جدید PNC Plaza در تقاطع Fifth Avenue و Wood Street، شهر پیتسبورگ.
• سال تکمیل و افتتاح: ساخت آن از ۲۰۱۱ آغاز و در سال ۲۰۱۵ نهایی شد؛ این برج در اکتبر ۲۰۱۵ افتتاح گردید.
• ابعاد: شامل ۳۳ طبقه با مساحت حدود ۸۰۰٬۰۰۰ فوت مربع (~۷۴٬۳۰۰ متر مربع).
• افزایش معیاری در معماری سبز: این برج یکی از سبزترین آسمان‌خراش‌های اداری است که حتی از معیارهای LEED Platinum هم فراتر رفته.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• نمای دولایه قابل تنفس (Double-skin façade): اولین نمونه کامل خودکار در آمریکای شمالی که شامل یک ساختار نمای خارجی و داخلی با حفره‌ای تقریباً ۷۵ سانتی‌متری بین آن‌هاست. این طراحی کمک می‌کند هوای تازه از طریق “poppers” (پنجره‌های خودکار خارجی) وارد حفره شود و از طریق “floppers” (شیدهای داخلی) پخش گردد ـ تجربه‌ای از تهویه طبیعی را بدون نیاز به فن فراهم می‌آورد.
• دودکش خورشیدی (Solar chimney): شامل دو مجرای حرارتی عمودی در هسته ساختمان و سقف شیشه‌ای ۵۰۰۰ فوت‌مربعی مورب بوده که با جذب نور خورشید، جریان هوا را به ‌صورت طبیعی به بالا هدایت می‌کند. این مکانیسم سیستم تهویه طبیعی را تا ۴۰٪ از سال کاری فعال نگه می‌دارد.
• کاهش مصرف انرژی: این برج ۵۰٪ کمتر انرژی مصرف می‌کند نسبت به ساختمان‌های مشابه، به‌خاطر بهره‌گیری از نمای هوشمند، سیستم‌های حرارتی آبی (radiant) و chilled beam برای تهویه تکمیلی.
• صرفه‌جویی در مصرف آب: سیستم پیشرفته بازیافت آب خاکستری و بارانی تا ۷۷٪ کاهش مصرف آب آشامیدنی را فراهم کرده؛ این آب بازسازی‌شده برای شستشو، سیستم خنک‌کننده و آبیاری فضای سبز استفاده می‌شود — بیش از ۴.۵ میلیون گالن در سال.
• مواد محلی و بازیافتی: استفاده از فولاد و میل‌گرد با ۳۵–۶۰٪ محتوای بازیافتی که در شعاع ۵۰۰ مایل تولید شده‌اند. بتن نیز شامل ۲۵٪ خاکستر پرنده (fly ash) و مصالح محلی است. این مصالح طراحی embodied energy را تا ۶۸٪ و embodied carbon را تا ۷۱٪ کاهش داد.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای دوگانه شیشه‌ای: از ترکیب Starphire Ultra-Clear و Sungate 400 low-e glass تشکیل شده که شفافیت بالا و عملکرد حرارتی مطلوب را ترکیب می‌کند.
• پوشش فلزی مقاوم و دوستدار محیط زیست: قاب‌های آلومینیومی با پوشش Coraflon Sunstorm تهیه شده که کاملاً بدون VOC بوده و مقاومت در برابر خوردگی و تغییر رنگ را تضمین می‌کند.
• سازه فولادی سبک و بهینه: استفاده از ۸٬۰۰۰ تن فولاد با سیستم مهاربندی و تیرآهن‌های مرکب؛ که ساختار باز فضای داخلی را ممکن می‌سازد.
• فضاهای اجتماعی داخلی: طراحی داخلی به‌صورت “campus عمودی” با مناطق مشترک دوطبقه‌ای، فضای امکانات رفاهی، کافی‌شاپ و فضای سبز داخلی با نور طبیعی بالا.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار: دفتر معماری Gensler (طراحی کلی و راهکارهای نمایش هوشمند).
• مهندسی سازه و مکانیکی: تیم Buro Happold همکاری نزدیکی با Gensler داشت.
• ساخت و اجرا: با مشارکت شرکت‌های محلی برای ساختار و نمای ساختمان (مانند Permasteelisa برای مدل‌های نمونه)، ظریف‌سازی و هماهنگی برای اجرای نما.

۵. ویژگی متمایزکننده

• اولین آسمان‌خراش با نمای دوگانه کاملاً خودکار در آمریکای شمالی که با طراحی هوشمند و سیستم‌های پایدار، امکان تهویه طبیعی و کاهش چشمگیر مصرف انرژی را فراهم کرده است.
• تعامل بین بهینه‌سازی انرژی (۴۰٪ تهویه طبیعی)، مدیریت آب (صرفه‌جویی ۷۷٪)، و کاهش embodied carbon (۷۱٪).
• ترکیب فناوری شیشه‌ای پیشرفته و پوشش پودری بی‌وی‌او‌سی برای طراحی زیبا ولی کاربردی.
• طراحی داخلی انسان‌محور با فضای مشترک و نورگیر بالا که کیفیت تجربۀ کاری را ارتقاء می‌دهد.

---

One Central Park – سیدنی، استرالیا

۱. معرفی کلی

• One Central Park مجموعه‌ای مختلط (mixed-use) شامل دو برج مسکونی و یک سکوی تجاری در چپندیل سیدنی است. ساخت آن از حدود ۲۰۱۲ آغاز و در دسامبر ۲۰۱۳ افتتاح شده است.
• برجی با ارتفاع حدود ۱۱۶ متر، شامل ۳۴ طبقه و مجموعاً ۶۲۳ واحد مسکونی، همین‌طور مخزنی از فضاهای تجاری در پایه.
• این پروژه حاصل همکاری بین Ateliers Jean Nouvel به همراه PTW Architects به‌عنوان شریکی محلی است و توسعه توسط Frasers Property و Sekisui House انجام شده است.
• این پروژه در سال ۲۰۱۴ توسط CTBUH به‌عنوان «بهترین ساختمان بلند جهان» انتخاب شد و یکی از تأثیرگذارترین برج‌های بلند پنجاه سال گذشته شناخته شده است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• باغ‌های عمودی زیبا (Vertical Hanging Gardens): بزرگ‌ترین باغ عمودی در نیم‌کره جنوبی، شامل بیش از ۲۵۰ گونه گیاهی است که همراه با سیستم هیدروپونیک تعبیه شده‌اند.
• هلیواستات کنتیلور (Cantilevered Heliostat): سازه‌ای برجسته با ۳۲۰ آینه نصب‌شده که نور خورشید را به فضای داخلی، آتریوم و پارک‌های زیر برج هدایت می‌کند؛ این نخستین کاربرد چنین فناوری در فضای مسکونی در استرالیا است.
• نیروگاه تری‌ژن (Tri-generation) با کربن پایین: تأمین هم‌زمان برق، گرما و سرمایش برای سکونتگاه و فضاهای کامرس. این سیستم می‌تواند تا ۱۹۰٬۰۰۰ تن انتشار گازهای گلخانه‌ای را در طول ۲۵ سال کاهش دهد.
• سیستم بازیافت آب داخلی: بزرگترین سیستم تصفیه آب بازیافتی‌ با قابلیت خدمت‌رسانی به حدود ۴٬۰۰۰ ساکن و ۱۵٬۰۰۰ بازدیدکننده روزانه؛ از منابعی چون باران، پساب خاکستری و آب فاضلاب استفاده می‌کند.
• پایش هوشمند مصرف: در هر واحد صفحه‌نمایش هوشمند تعبیه شده تا مصرف آب، برق و گاز به‌صورت لحظه‌ای نمایش داده و قابل مدیریت باشد؛ سبکی از معماری پاسخگو و انسانی‌محور.
• استفاده گسترده از مصالح بازیافتی: بیش از ۹۳٪ از مصالح ناشی از تخریب سایت قبلی به‌صورت بازیافتی مورد استفاده قرار گرفتند؛ کاهش ۸۰٪ گازهای گلخانه‌ای و نزدیک به ۹۰٪ کربن خنثی در سطح توسعه.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای باغ‌محور: جداره‌هایی با سیستم هیدروپونیک و کاشت گیاهی که نما را به نمایی زنده مبدل کرده و مانند پرده سبز بر ساختمان پوشیده‌اند.
• سازه کنتیلوری مدرن: بخشی معلق با ساختاری فنی دقیق که علاوه بر زیبایی، عملکرد بازتاب نور را نیز در خود جای داده است.
• فضاهای داخلی انسانی‌محور: هر برج فضاهای داخلی طراحی‌شده توسط استودیوهای Koichi Takada (برای برج شرقی) و Smart Design Studio (برای برج غربی) است؛ با دکور چوبی و لوکس که حس ارگانیک طبیعت را به داخل آورده‌اند.
• فضاهای سبز عمومی: سقف‌ها و فضاهای عمومی با پوشش گیاهی، نورگیر، و طراحی شهری که اقلیم و تعامل اجتماعی را تقویت کرده است.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار اصلی: دفتر طراحی فرانسوی Ateliers Jean Nouvel در همکاری با PTW Architects استرالیا.
• باغ‌بان عمودی: Patrick Blanc، گیاه‌شناس مشهور فرانسوی، طراحی فضای سبز عمودی و باغ‌های معلق را بر عهده داشت.
• هنر نورپردازی: هنرمند Yann Kersalé، طرح‌های نوری شبانه روی هلیواستات را اجرا کرده است.
• مهندسی پایدار: شرکت Arup در طراحی چارچوب پایداری، سیستم‌های تری‌ژن و پایش هوشمند دخیل بود.
• پیمانکار ساخت: BESIX Watpac اجرای پروژه و ساخت نما را بر عهده داشت.

۵. ویژگی متمایزکننده

• ترکیب منحصر‌به‌فرد باغ‌های عمودی با سیستم نور بازتابی (هلیواستات) که نور طبیعی را به عمق ساختمان و فضای زیرین هدایت می‌کند.
• پایداری همه‌جانبه با تری‌ژن، بازیافت خاکستری، پانل‌های هوشمند و کاهش چشمگیر نشر کربن.
• تأثیر بصری و احساسی قوی: ساختمان مانند یک سازه زنده است؛ هم در شب با نورپردازی هنری و هم در روز با پوشش سبز.
• اولویت انسانی و اجتماعی در طراحی: فضایی که نه فقط زیبا بلکه زندگی‌محور، دارای تعامل، ارگانیک و پایدار است.

---

Bosco Verticale (جنگل عمودی) – میلان، ایتالیا

۱. معرفی کلی

• موقعیت و ساختار: یک مجتمع مسکونی شامل دو برج واقع در منطقه Porta Nuova میلان؛ برج‌های “De Castillia” به ارتفاع تقریبی ۱۱۰–۱۱۱ متر (۲۶ طبقه) و “Confalonieri” حدود ۷۶–۸۰ متر (۱۸ طبقه) هستند .
• سال تکمیل: پروژه در سال ۲۰۱۴ به پایان رسید و به‌عنوان یک نماد در معماری پایدار شناخته شد .
• مساحت پوشش گیاهی: نمای برج‌ها با پوشش گیاهی معادل تقریباً ۱۵٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ گیاه (درخت، درختچه و پوشش زیربام) پوشیده است؛ این حجم از گیاه معادل جنگلی چند هکتاری اما در فضایی بسیار کوچک است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• پوشش زیستی پرتنوع: حدود ۷۳۰ تا ۹۰۰ درخت، ۵۰۰۰ درختچه و بیش از ۱۱٬۰۰۰ گیاه چندساله در نمای برج کار گذاشته شده‌اند.
• بهره‌گیری از علم بوم‌شناسی در انتخاب گونه‌ها: ۹۴ گونه گیاهی با ویژگی‌هایی مثل گل‌دهی در فصول مختلف، تناسب با اقلیم، عدم ایجاد حساسیت و کاهش آلودگی انتخاب شده‌اند.
• تاثیرات زیست‌محیطی مثبت: ایجاد میکروکلیم، فیلتر آلودگی هوا (ذرات معلق)، تولید اکسیژن، کاهش صدا، سایه‌ساز بودن و محافظت از نما در برابر باد و تابش مستقیم آفتاب.
• ایجاد زیست‌بوم شهری: این برج‌ها با گیاهان و فضا برای پرندگان و حشرات، فرصتی برای افزایش تنوع زیستی در شهرهای ساخت‌وساز شده فراهم کرده‌اند. بیش از ۱٬۶۰۰ گونه پرنده و حشرات در سال‌های اولیه در این محیط مستقر شده‌اند.

۳. متریال و طراحی معماری

• ساختار نمای گیاهی: بالکن‌های بتنی ۲۸–۳۳ سانتی‌متری با پیش‌آمدگی حدود ۳.۲–۳.۳ متر، برای قرارگیری گلدان‌ها و آب‌خوری‌های پیش‌ساخته نصب شده‌اند.
• مواد ساختاری و نما: نمای پشتیبان از جنس گرانول سرامیکی (gres porcelain stoneware) به همراه آجری زیرپوسته است که ترکیبی مقاوم و زیبا فراهم کرده.
• سیستم‌های نگهدارنده گیاهان: گلدان‌های بتنی با عایق‌های ضد‌آب و محافظ ریشه و سیستم آبیاری خودکار تعبیه شده‌اند تا رشد پایدار گیاهان تضمین شود.
• دینامیک بصری نمای شهری: طراحی نامنظم بالکن‌ها موجب حرکت بصری در نمای شهر و امکان کاشت درختان تا ارتفاع ۹ متر را فراهم کرده است.

۴. تیم طراحی و ساخت

• دفتر معماری: Boeri Studio – به رهبری Stefano Boeri با همکاران Gianandrea Barreca و Giovanni La Varra.
• مشاوران و مجریان: همکاری با تیمی متشکل از Arup برای مهندسی سازه، مهندسان بومی و متخصصان گیاهشناسی جهت انتخاب گونه‌ها و تضمین پایداری پروژه.

۵. ویژگی متمایزکننده

• اولین برج‌های جنگلی در مقیاس واقعی که معماری را به زیست‌محیط شهری پیوند می‌دهند.
• تحول در معماری پایدار: تبدیل دیوارهای خشک ساختمان به صفحات زنده با عملکرد زیستی و زیباشناسی.
• نمادی جهانی از بیوفیلیک دیزاین: الهام‌بخش پروژه‌های مشابه در سراسر دنیا، از سیدنی تا نانجینگ، مکزیک و ….
• افزایش جذابیت شهری و ارتقای کیفیت بصری: نمایی که با تغییر فصول دگرگون می‌شود و شهر را به جهانی زنده تبدیل می‌کند

---

Shanghai Tower – شانگهای، چین

۱. معرفی کلی

• مکان و مشخصات: واقع در محله‌ی لوژیا‌زویی (Lujiazui) در شانگهای، این برج با ارتفاع ۶۳۲ متر و ۱۲۱ طبقه، یکی از بلندترین ساختمان‌های جهان و بلندترین در چین محسوب می‌شود.
• کاربری: برخلاف برج‌های سنتی، Shanghai Tower مانند یک شهر عمودی است و شامل دفاتر، هتل لوکس، فروشگاه‌ها، سالن‌های اجتماعات و فضاهای دیدبانی می‌شود.
• تکمیل و طراحی: تکمیل در سال ۲۰۱۵، طراحی توسط دفتر معماری Gensler انجام شده است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• نمای دوبل‌اسکین با چرخش ۱۲۰ درجه که بار باد را تا ۲۴٪ کاهش می‌دهد و باعث استفاده کمتر از فولاد (حدود ۲۵٪) می‌شود و صرفه‌جویی چند ده میلیون دلاری را به همراه دارد.
• ۴۳ فناوری سبز و صرفه‌جویی در سبک طراحی بیوکلیماتیک که ۲۱٪ انرژی کمتر مصرف و ۴۰٪ مصرف آب کاهش می‌یابد؛ این تغییرات سالانه باعث کاهش انتشار ۳۴٬۰۰۰ تن کربن می‌شوند.
• تصفیه و بازیافت آب: جمع‌آوری ۲۳۵٬۰۰۰ متر مکعب آب باران و ۲۰٬۰۰۰ متر مکعب آب خاکستری، برای آبیاری و سرمایش مجدد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• تولید انرژی با منابع جایگزین: استفاده از ۲۷۰ توربین بادی عمودی در نمای بالای برج که تا ۱۰٪ انرژی مورد نیاز را تأمین می‌کنند؛ همچنین سیستم CHP (تولید همزمان برق و حرارت با گاز طبیعی) با توان ۲٬۱۳۰ کیلووات.
• باغ‌های آسمانی و فضای سبز داخلی هر ۱۲–۱۵ طبقه یک فضای سبز یا “Sky Garden” قرار گرفته که کیفیت هوا و رفاه کاربران را ارتقاء می‌دهد.
• هوشمندسازی کنترل مصرف: سیستم‌های خودکار، حسگرهای نور و CO₂، تهویه متغیر و سیستم‌های بازیابی حرارت کارآمد، هزینه انرژی را کاهش می‌دهند (صرفه‌جویی حدود نیم میلیون دلار در سال).

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای شیشه‌ای دو لایه (دوبل‌اسکین) با فاصله متغیر بین ۳ تا ۳۳ فوت که عایق حرارتی و صوتی مؤثر فراهم می‌کند و نور روز را به خوبی منتشر می‌نماید.
• شکل مارپیچی برج به‌گونه‌ای طراحی شده که علاوه بر کاهش بار باد، در ظاهر منحصربه‌فرد نیز می‌نماید.
• طراحی سازه بهینه: هسته‌ی بتنی و ستون‌های تقویت‌شده به علاوه‌ی سیستم تعلیق جرم (Tuned Mass Damper) برای مقابله با باد و زلزله.
• آسانسورهای فوق‌سریع: با سرعت بیش از ۲۰ متر بر ثانیه، رکورد پرواز به طبقه‌های بالا را سریع‌تر کرده‌اند.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار اصلی: Gensler
• مهندسی MEP و سیستم‌های هوشمند: شرکت Cosentini (وابسته به Tetra Tech)
• سایر مشارکت‌ها: مهندسان ساخت، طراحی سازه و دیگر تیم‌ها در طراحی پایدار و ساخت مشارکت داشتند.

۵. ویژگی متمایزکننده

• اولین و بلندترین ابر-برج سبز با استانداردهای LEED Platinum و بالاترین رتبه‌ی چین در معماری پایدار.
• ترکیبی کم‌نظیر از طراحی بیوکلیماتیک، نمای دوپوسته، انرژی تجدیدپذیر، آب‌بازیافتی، فضای سبز عمودی و سیستم‌های هوشمند که یک اکوسیستم معماری عمودی را ایجاد کرده‌اند.
• نمای پیچیده و مارپیچی که هم نقش زیبایی‌شناسانه دارد و هم سازه‌ای بهینه است—نمادی از پیشرفت در معماری آینده‌نگر.

---

Al Bahar Towers – ابوظبی، امارات متحده عربی

۱. معرفی کلی

• موقعیت و مشخصات: این برج‌های دوقلوی اداری در تقاطع خیابان‌های Al Saada و Al Salam در ابوظبی قرار دارند. هر یک دارای ۲۹ طبقه و ارتفاع حدود ۱۴۵ متر هستند. پروژه بین سال‌های ۲۰۰۹–۲۰۱۲ طراحی و اجرا شد.
• طراحی و توسعه‌دهندگان: طراحی معماری توسط Aedas (AHR سابق) با همکار محلی Diar Consult انجام گرفت. مطالعات ساخت توسط مهندسین Arup صورت پذیرفت و ساخت بر عهده Al-Futtaim Carillion بود.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• نمای پویا (Responsive Façade): برج‌ها دارای بیش از ۲۰۰۰ المان مثل چتر (هر برج حدود ۱۰۵۰ المان) هستند که شبیه mashrabiya اسلامی طراحی شده‌اند. این نما خودکار در پاسخ به حرکت خورشید باز و بسته می‌شود و تابش مستقیم نور را کنترل می‌کند.
• کاهش تابش گرماساز: این سیستم هوشمند قادر است تا ۵۰٪ تابش خورشیدی را کاهش دهد و به‌طور قابل توجهی نیاز به سرمایش ساختمان را کاهش می‌دهد.
• هوشمندسازی و BMS: سیستم مدیریت ساختمان (BMS) کنترل تمام عملکردهای کلیدی مانند HVAC، نورپردازی و امنیت را متمرکز می‌کند. همچنین آسانسورهای هوشمند با کنترل مقصد (destination control) ترافیک عمودی را بهینه می‌کنند.
• پایداری و انرژی: برج موفق به دریافت رتبه LEED Silver شده و در لیست “Innovative 20” از CTBUH قرار دارد. فناوری‌های هوشمند و طراحی فرهنگی-زیست‌محیطی آن، توجه بین‌المللی را جلب کرده‌اند.
• پنل‌های خورشیدی و سیستم‌های کمکی: علاوه بر نمای هوشمند، پنل‌های خورشیدی برای تولید آب گرم نیز روی سقف نصب شده‌اند.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای مثلثی با پوشش فایبرگلاس: المان‌های نما از مثلث‌های پوشیده شده با فایبرگلاس PTFE هستند که روی یک قاب دومرتبه مقابل نمای اصلی نصب شده‌اند. این طراحی علاوه بر عملکرد، زیبایی بصری منحصر به فردی ایجاد می‌کند.
• استفاده از طراحی پارامتریک: هندسه و مکانیزم فعالیت نما با ابزارهای پارامتریک طراحی و بهینه شده‌اند—این نما با حرکت خورشید هماهنگ عمل می‌کند.
• شکل بهینه بدنه (Cocoon): فرم دایره‌ای اولیه برج‌ها با ابزارهای پارامتریک اصلاح شد تا نسبت بهینه دیوار به کف ارائه دهد و میزان نمای در معرض آفتاب را کاهش دهد.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معماران: دفتر معماری Aedas (AHR سابق) به همراه Diar Consult
• مشاور مهندسی سازه و فنی: Arup
• پیمانکار ساخت: Al-Futtaim Carillion
• کارفرما: Abu Dhabi Investment Council (برای ADIC)

۵. ویژگی متمایزکننده

• اولین نمای هوشمند پویا در مقیاس برج: ترکیبی از تکنولوژی پیشرفته، طراحی پارامتریک و فرهنگ محلی—نمایی که خود را با خورشید تطبیق می‌دهد.
• دید فرهنگی-معماری: طراحی mashrabiya مدرن، پیوندی میان معماری اسلامی سنتی و نوآوری روز.
• اثر در معماری منطقه‌ای: برج‌ها به‌عنوان نماد برجسته‌ای در مسیر توسعه پایدار در خلیج و الگو برای دیگر پروژ‌ه‌ها شناخته می‌شوند.

---

Taipei 101 – تایپه، تایوان

۱. معرفی کلی

• موقعیت و ابعاد: برج Taipei 101 در منطقه Xinyi تایپه واقع شده است و شامل ۱۰۱ طبقه روی زمین و پنج طبقه زیرزمینی است که ارتفاع آن با اسپیر به حدود ۵۰۸ متر (۱۶۶۷ فوت) می‌رسد. این برج تا سال ۲۰۱۰ عنوان بلندترین ساختمان جهان را در اختیار داشت.
• معمار و تیم مهندسی: طراحی توسط دفتر معماری C.Y. Lee & Partners، مهندسی سازه بر عهده Thornton-Tomasetti و Evergreen Consulting Engineering بوده است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• گواهینامه‌های LEED و WELL Platinum: Taipei 101 اولین آسمان‌خراش از ده ساختمان برتر جهان است که هر دو گواهینامه‌ی LEED Platinum و WELL Platinum را دریافت کرده است. WELL در سال ۲۰۲۳ به‌دست آمده و بالاترین امتیاز جهانی را دارد.
• نمای شیشه‌ای دو جداره Low-E: نمای برج با شیشه‌ی دو جداره Low-E طراحی شده که تا ۵۰٪ از تابش حرارتی خارجی را کاهش می‌دهد و مانع اشعه UV می‌شود.
• مدیریت انرژی و صرفه‌جویی: سیستم مدیریت انرژی پیشرفته (EMCS)، سیستم روشنایی LED، تجهیزات کم‌مصرف آب و مدیریت زباله باعث کاهش حدود ۳۰٪ مصرف انرژی و صرفه‌جویی در انتشار ۲٬۹۹۵ تن CO₂ در سال شده‌اند.
• جمع‌آوری آب باران و بازیافت آب خاکستری: برج دارای سیستم بازیافت آب‌ است که مصرف آب ذخیره‌شده را برای مصارف شستشو و آبیاری فراهم می‌کند.
• سیستم برق پشتیبان دوگانه: استفاده از کابل‌کشی با منابع قدرت دوتایی (dual-loop) که در صورت قطع برق، جریان تأمین برق ادامه پیدا می‌کند.
• تور سبز و آموزش پایداری: Taipei 101 برنامه‌های آموزشی محیط‌زیستی و گردش‌های سبز برای بازدیدکنندگان و مدارس برگزار می‌کند و به مقصدی برای گردشگری پایدار تبدیل شده است.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای شیشه‌ای محافظ حرارتی: استفاده از نمای کرتین‌وال دو جداره با شیشه سبز رنگ که ضمن کاهش گرما، شفافیت و امنیت را نیز تأمین می‌کند.
• توپ دمپر (Tuned Mass Damper): برج مجهز به یک کروی دمپر با وزن حدود ۶۶۰ تا ۷۳۰ تن است که بین طبقات ۸۸ تا ۹۲ قرار دارد و تا ۴۰٪ حرکت باد و لرزش ناشی از زلزله یا طوفان را کاهش می‌دهد. این بزرگ‌ترین دمپر در جهان است.
• سازه مقاوم در برابر باد و زمین‌لرزه: این برج با تکنولوژی‌های پیشرفته قادر به مقاومت در برابر بادهای شدید و زمین‌لرزه‌های شدید ناشی از گسل‌های منطقه است.
• آسانسورهای فوق‌سریع: سیستم آسانسورهایی با سرعت فوق‌العاده بالا (بیش از ۱۰۰۰ متر در دقیقه) که رسیدن به طبقه‌ی دیدبانی (۸۹) را در زمان کوتاه ممکن ساخته‌اند.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار اصلی: C.Y. Lee & Partners
• مهندسی سازه: Thornton-Tomasetti Engineers و Evergreen Consulting Engineering
• پیمانکار ساخت: مشارکت بین‌المللی که شامل KTRT Joint Venture (به‌سرکردگی Kumagai Gumi ژاپن) و Samsung C&T کره بود.

۵. ویژگی متمایزکننده

• ترکیب استثنایی معماری، پایداری و ایمنی: Taipei 101 نخستین آسمان‌خراش بلند کشور خارج از آمریکا است که LEED Platinum و WELL Platinum را هم‌زمان کسب کرده و در عین حال برترین سیستم تخلیه نوسانات را داراست.
• نماد فناوری هوشمند و هنر معماری شرقی: طراحی با الهام از بامبو و نمادهای ثروت، در قلب معماری مدرن و فرهنگی شرقی قرار می‌گیرد.
• مرکز آموزش پایداری شهری: با ایجاد تورهای سبز و برنامه‌های آموزشی محیطی، نقش خود را به‌عنوان الگوی معماری سبز فعال و زنده تثبیت کرده است

---

CopenHill / Amager Bakke – کپن‌هاگن، دانمارک

۱. معرفی کلی

• این پروژه ترکیبی از پروژه بازیافت پسماند به انرژی و تأسیساتی تفریحی در بام است. ساخته‌شده بر روی نیروگاه پسماند—به‌عنوان پاک‌ترین در نوع خود—در منطقه آماگر کپن‌هاگن، با مساحت تقریباً ۴۱٬۰۰۰ متر مربع، توسط دفتر معماری Bjarke Ingels Group (BIG) طراحی شده و در سال ۲۰۱۹ به بهره‌برداری رسید.
• پروژه در قالب رویداد جهانی C40 Mayors Summit معرفی شد و راهی جدید برای ترکیب زیرساخت‌های عملکردی با فضای اجتماعی و تفریحی است.

۲. ویژگی‌های هوشمند و پایدار

• پایداری حس‌بخش (Hedonistic Sustainability): بر اساس ایده BIG، ساختمان نه‌فقط پایدار است، بلکه لذت‌بخش هم هست—ایجاد زیرساختی که هم محیط را تمیزتر می‌کند و هم زندگی شهری را جذاب‌تر.
• تصفیه فوق‌العاده گازهای خروجی: نیروگاه قادر به کاهش ۹۹.۵٪ گوگرد (SO₂) و ۹۵٪ اکسید نیتروژن (NOₓ) است، که از جمله پاک‌ترین واحدهای سوزاندن پسماند در جهان محسوب می‌شود.
• توانمندسازی عمومی: بام به یک مرکز تفریحی—شامل اسکی خشک، مسیرهای پیاده‌روی، دیوار سنگ‌نوردی و بار با چشم‌انداز ۳۶۰ درجه تبدیل شده است.
• بام سبز چندمنظوره و آموزشی: پوشش گیاهی به‌مساحت ۱۰٬۰۰۰ متر مربع نه‌تنها به جذب گرما، پالایش هوا و کنترل روان‌آب کمک می‌کند، بلکه فضای طبیعی شهری را به آن اضافه می‌کند.
• سازگاری مواد و عمر طولانی: نمای ساخته‌شده از آجرهای آلومینیومی قابل بازیافت (ابعاد حدود ۳.۳ × ۱.۲ متر) با دوام بیش از ۴۰ سال، و سطح اسکی از جنس پلی‌اتیلن قابل بازیافتی با کمترین اثرات زیست‌محیطی، همه برای حداقل نگهداری و کاهش ردپای کربنی طراحی شده‌اند.

۳. متریال و طراحی معماری

• ظاهر نمای آلومینیومی پلکانی: نمای خارجی از آجرهای آلومینیومی با شیشه‌هایی بین آن‌ها ساخته شده که هم زیبایی بصری ایجاد می‌کند و هم نور روز را به درون هدایت می‌نماید.
• سطح اسکی Neveplast: پوششی از پلی‌اتیلن بازیافتی با استاندارد محیطی (EPD) که مشابه برف خشک عمل می‌کند بدون نیاز به برف‌سازی یا مصرف آب.
• نما و فضای سبز: ترکیبی از مصالح مقاومِ کم‌هزینه نگهداری و طراحی پارامتریک برای مقابله با شرایط سخت بیرونی و استفاده عمومی.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار اصلی: Bjarke Ingels Group (BIG)
• شرکای طراحی: شامل SLA (طراحی منظر)، AKT، Lüchinger+Meyer، MOE و Rambøll.
• آرگونومی ساخت: مشارکت Amagerforbraending (توسعه‌دهنده)، پیمانکارانی چون NCC، Züblin و Babcock Wilcox Vølund برای اجرا، و مهندسین سازه‌ای از MOE og Brødsgaard و Rambøll Energy.

۵. ویژگی متمایزکننده

• مجموعه‌ای بی‌نظیر از فناوری محیط‌زیستی و خدمات شهری: ترکیب نیروگاه پسماند، اسکی، کوهنوردی، آموزش و فضای اجتماعی در یک ساختار.
• نمادی از معماری مدرن و پایدار شهری: استفاده از پوشش سبز، مواد بازیافتی، سیستم پاک‌کننده گاز و طراحی تفریحی، همه در قالب یک بنای عام‌المنفعه.
• جذاب‌کننده بی‌نظیر برای مردم: چه از دید معماری، چه از منظر تجربه شهری—نظیر: “یک نمونه روشن از Hedonistic Sustainability—این‌که یک شهر پایدار نه‌تنها برای محیط بهتر است، بلکه برای زندگی شهروندان هم لذت‌بخش‌تر می‌شود.”

---

Amazon Spheres (بیوفیلیک بیودوم‌ها) – سیاتل، ایالات متحده

۱. معرفی کلی

• موقعیت و ساختار: بیودوم‌های گنبدی شامل سه گنبد شیشه‌ای در بخشی از کمپ اصلی آمازون در مرکز سیاتل، واقع در خیابان Lenora بین خیابان‌های ۶ و ۷ هستند. این مجموعه در تاریخ ۳۰ ژانویه ۲۰۱۸ افتتاح شد.
• معمار و مهندسی: طراحی توسط دفتر معماری NBBJ همراه با طراحی چشم‌انداز از Site Workshop انجام شده و مهندسی سازه‌ای آن بر عهده Magnusson Klemencic Associates بوده است.
• ابعاد و ویژگی‌ها: ارتفاع گنبدها بین 24 تا 29 متر (80 تا 95 فوت)، استفاده از بیش از ۲۶۴۰ پنل شیشه‌ای و 620 تن فولاد در ساختار آن‌ها، این مجموعه را به نمادی معماری در شهر تبدیل کرده است.

۲. ویژگی‌های هوشمند، پایدار و بیوفیلیک

• محیط بیوفیلیک علیه شکنندگی شهری: قرارگیری بیش از ۴۰,۰۰۰ گیاه از حدود ۵۰ کشور در چهار سطح گنبدها، همراه با آب‌نما، آبشار، و دیوار زنده چهار طبقه‌ای، این محیط را به یک جنگل گرمسیری در وسط شهر تبدیل کرده است.
• بقایای گیاهی و میکروکلیم: دمای داخل گنبدها در طول روز حدود ۲۲ °C با رطوبت ۶۰٪ و شب‌ها در حدود ۱۳ °C با رطوبت ۹۰٪ است—مشخصاً با الهام از زیست‌بوم جنگل‌های ابری.
• فضاهای خاص و تجربه‌محور: فضای جلسات مانند «خانه‌ی درختی» معلق، فضاهای نشیمن و راهروهای میان گیاهان، فضایی الهام‌بخش برای خلاقیت و تعامل فراهم می‌کند.
• بهبود عملکرد ذهنی کارکنان: مطالعات نشان می‌دهد محیط‌های بیوفیلیک می‌توانند خلاقیت و عملکرد شناختی را ارتقا بخشند.

۳. متریال و طراحی معماری

• نمای هندسی پیشرفته: فریم فولادی تحت تأثیر هندسه منحصر‌به‌فرد «پنتاگونال هگزا‌کنترلدرون» (pentagonal hexecontahedron) است و پنل‌های شیشه‌ای کم‌آهن (low-iron) برای ورود حداکثری نور طراحی شده‌اند.
• هسته‌ی بتنی و ساختار پایدار: یک هسته بتنی مرکزی و حلقه فریم ۴۰۰٬۰۰۰ پوندی، بلوک‌های سازه‌ای را ایمن کرده و نیروی باد، زمین‌لرزه و وزن را به ستون‌های نگهدارنده منتقل می‌نماید.
• سیستم‌های محیطی دقیق: HVAC دقیق، مه‌پاش برای حفظ رطوبت، فیلترهای هوا و سایلنت برای کاهش نویز، همه در جهت آسایش کاربران و رشد گیاهان بهینه شده‌اند.
• متریال طبیعت‌گرا درون گنبد: سنگ‌های طبیعی برای آبشارها از معادن ایالت واشنگتن تامین شده‌اند؛ همچنین حضور “لوستر زنده” (گیاه معلق بدون خاک) فضایی هنری و متفاوت خلق می‌کند.

۴. تیم طراحی و ساخت

• معمار اصلی: NBBJ
• طراحی چشم‌انداز: Site Workshop
• مهندس سازه: Magnusson Klemencic Associates
• طراحی محاسبات فریم توسط تیم محاسباتی NBBJ و انتقال نیرو توسط هسته بتنی طراحی شده است.

۵. ویژگی متمایزکننده

• تلفیق معماری و طبیعت در سطح شهری: Amazon Spheres نمونه‌ای بی‌نظیر از بیوفیلیک دیزاین در معماری معاصر است—ساختمانی که محیط کار را به تجربه‌ای الهام‌بخش و طبیعت‌محور تبدیل کرده است.
• تأثیر بصری و شهری: این سازه به نمادی چشمگیر در کاربری شهری سیاتل تبدیل شده—با الهام‌های آینده‌نگرانه و ساختاری که مانند یک حباب سبز درون خیابان‌ها شناور است.
• میراث فرهنگی و شهری: مانند نمادی دیگر در کنار Space Needle، به‌عنوان نشانه‌ای از پیشرفت معماری معاصر شناخته می‌شود.

---

جمع‌بندی

نمونه‌هایی که مرور کردیم، ثابت می‌کنند معماری دیگر تنها پاسخی به نیازهای فیزیکی انسان نیست؛ بلکه پلی است میان فناوری، پایداری و تجربه‌ی زیسته‌ی انسان‌ها. این ساختمان‌های هوشمند به ما یادآوری می‌کنند که آینده‌ی معماری قرار نیست صرفاً در آینده اتفاق بیفتد؛ بلکه همین امروز، در گوشه و کنار جهان، در حال شکل‌گیری است.
از سیستم‌های هوش مصنوعی و پوسته‌های متحرک گرفته تا جنگل‌های عمودی و بام‌های تفریحی، هر کدامشان گامی است به سوی شهری پایدارتر، سالم‌تر و انسانی‌تر. شاید وقت آن رسیده باشد که نگاه‌مان به معماری، فراتر از «ساختن» و نزدیک‌تر به «زندگی کردن» در هماهنگی با طبیعت و تکنولوژی باشد.

منابع مقاله

CTBUH – Council on Tall Buildings and Urban Habitat

ArchDaily

Dezeen

DesignBoom

National Geographic