مقدمه ای بر پروژه بازطراحی ورودی مترو جهاد تهران، تهران روزگاری دارای بافت تاریخی کم‌تراکم و قابل‌زیست بود، اما پس از انقلاب اسلامی، رشد جمعیت و سیاست‌های متمرکز باعث گسترش نامتوازن و بی‌برنامه آن شد. توسعه شهری به سمت مدل خودرو محور پیش رفت؛ ساخت بزرگراه‌ها، خیابان‌های متعدد و بلوک‌های متراکم اولویت یافت و در نتیجه کیفیت زندگی شهری و تجربه عابران پیاده کاهش پیدا کرد.
این روند، شهر را از فضاهای عمومی مناسب و مکان‌هایی برای توقف و تعامل شهروندان محروم کرد. مشکلاتی همچون آلودگی هوا، تراکم بالا و کمبود فضاهای عمومی در طول چهار دهه اخیر به دلیل چالش‌های اقتصادی و تحریم‌ها، کمتر مورد توجه مدیریت شهری قرار گرفت.
در سال‌های اخیر، پروژه‌ای با عنوان میدانگاه توسط گروهی از متخصصان شهری و مدیریت پیشین شهرداری آغاز شد. هدف این پروژه شناسایی و فعال‌سازی فضاهای کم‌کیفیت یا بلااستفاده در سطح شهر و تبدیل آن‌ها به گره‌های شهری پویا بود.
در این طرح، حدود ۱۰۰ مکان در تهران بررسی و اولویت‌بندی شد؛ از جمله پارک‌ها، پیاده‌روها، زیرگذرها و فضاهای متروکه. یکی از این نقاط، ورودی مترویی در تقاطع خیابان تاریخی ولیعصر بود؛ خیابانی که شریان اصلی شمالی-جنوبی شهر و هسته اولیه رشد تهران محسوب می‌شود.
ورودی‌های مترو در تهران اغلب به‌صورت بی‌برنامه ساخته شده‌اند؛ بدون در نظر گرفتن نیاز عابران یا کیفیت فضایی. ورودی مترو جهاد نیز شامل یک سازه مکعبی شیشه‌ای بی‌کیفیت با تنها یک درب بود و هیچ جذابیت معماری یا کیفیت فضایی نداشت. همچنین سرویس‌های بهداشتی و زیرساخت‌های پراکنده مترو، بدون انسجام در فضا قرار گرفته بودند.
معماران تصمیم گرفتند با نگاهی جامع، تمام عناصر موجود را در قالب یک طراحی یکپارچه ساماندهی کنند.
راهکار کلیدی، طراحی یک سقف نیمه‌شفاف و قابل نفوذ بود که نور و هوا را عبور دهد، فضاهای مختلف را یکپارچه کند و کیفیت محیطی را ارتقا دهد.
برای ایجاد هویت فرمی، تیم طراحی از قوس‌های هندسی الهام گرفت. این قوس‌ها نمادی از ارتباط بین فضای زیرزمینی مترو و سطح شهر شدند و به سازماندهی فضاها و ایجاد انسجام بصری کمک کردند.
به این ترتیب، ورودی مترو از یک نقطه صرفاً عملکردی به یک لابیرنت شهری و مکانی برای توقف، نشستن، انتظار و حتی اجرای موسیقی خیابانی تبدیل شد.
پروژه میدان مترو جهاد تلاشی است برای بازتعریف ورودی‌های مترو به‌عنوان فضاهای شهری چندلایه و پویا، نه صرفاً نقاط دسترسی. این طرح همسو با برنامه کلان تهران پیاده‌محور عمل می‌کند و نمونه‌ای موفق از استفاده خلاقانه از فضاهای متروکه و کم‌کیفیت برای ارتقای کیفیت زندگی شهری به شمار می‌رود.
منبع این پروژه: استودیو KA
دیگر پروژه های معماری را میتوانید از این صفحه مطالعه نمایید.
نظر کاربران
ثبت نظر