پس از کودتای نظامی فوریه ۲۰۲۱ در میانمار، گروه Housing NOW یک سیستم مسکن ماژولار (Modular – سازه‌های تکرارشونده و پیش‌ساخته که مثل قطعات لگو کنار هم قرار می‌گیرند) با استفاده از بامبو طراحی کرد؛ سیستمی که مخصوص شرایط اضطراری و مناطق درگیر جنگ توسعه یافته است.
میانمار صدها گونه بامبو دارد که از نظر شکل، اندازه و رنگ متفاوت‌اند. به طور سنتی، گونه‌های ضخیم‌تر برای ساخت‌وساز استفاده می‌شوند و گونه‌های نازک‌تر برای کشاورزی یا حصارکشی.
به همین دلیل بامبوهای قطور ارزش بیشتری در بازار دارند، اما گونه‌های باریک بسیار ارزان و فراوان هستند. همین موضوع فرصتی برای معماری ایجاد کرد: با دسته‌بندی و ترکیب این بامبوهای کوچک، سیستم سازه‌ای جدیدی به وجود آمد که از یک متریال کم‌ارزش، راه‌حلی پیشرو در ساخت‌وساز ایجاد کرد.
در این روش، هر قاب سازه‌ای شامل ستون، تیر کف، تیر سقف و بادبند (Diagonal bracing – اعضای مورب برای جلوگیری از لرزش و ناپایداری سازه) است که همگی در یک ساختار یکپارچه قرار می‌گیرند. چهار قاب در کنار هم، اسکلت باربر (Load-bearing – بخش اصلی که وزن ساختمان را تحمل می‌کند) را شکل می‌دهند و سپس پوشش‌ها روی آن نصب می‌شوند.
برای بررسی کارایی، پنج نمونه در مقیاس واقعی ساخته شد و تحت آزمایش‌های سخت قرار گرفتند؛ قاب‌ها با دستگاه دینامومتر (ابزاری برای سنجش نیرو) تحت فشار جانبی قرار گرفتند تا شبیه‌سازی بار باد انجام شود. نتایج دقیق به بهبود طراحی و افزایش مقاومت در برابر شرایط جوی شدید منجر شد.
پیش از اجرای گسترده، ده واحد آزمایشی در مناطق مختلف ساخته شد:
این پایلوت‌ها نشان دادند که سیستم در مناطق روستایی، نیمه‌شهری و حتی مناطق درگیر جنگ، انعطاف‌پذیر است.
مهم‌ترین آزمایش، ساخت یک کمپ ۲۶ واحدی برای آوارگان داخلی (IDP) نزدیک ماندالای بود. درست بعد از اتمام پروژه، زلزله‌ای با شدت ۷.۷ ریشتر رخ داد؛ مرکز زمین‌لرزه تنها ۱۵ کیلومتر با سایت فاصله داشت. در حالی که شهر ماندالای به شدت آسیب دید، تمام ۲۶ خانه بدون هیچ خسارتی باقی ماندند. این رویداد یک تأیید میدانی کمیاب برای عملکرد لرزه‌ای پروژه بود.
سازه‌ها با قاب‌های استاندارد از بامبوهای باریک ساخته می‌شوند که در کارگاه‌های ساده (Jigs – ابزار کمکی برای ساخت دقیق اجزا) آماده می‌شوند. هر قاب شامل اجزای عمودی، افقی و مورب است و چهار قاب با هم یک چارچوب سخت ایجاد می‌کنند. سپس کف، دیوار و سقف روی آن نصب می‌شود. نتیجه‌ی کار، خانه‌ای سبک، مقاوم و ماژولار است.
کل یک خانه در مدت یک هفته ساخته می‌شود و هزینه آن حدود ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ دلار است؛ تقریباً به اندازه‌ی قیمت یک گوشی هوشمند.
فرایند ساخت در میانمار محدودیت‌هایی فراتر از هزینه و مصالح دارد. تلاش‌های اولیه برای حمل قاب‌های پیش‌ساخته با تریلی‌های مخصوص به دلیل بازرسی‌های نظامی شکست خورد؛ مأموران قاب‌ها را ضبط می‌کردند و حتی تهدید به بازداشت می‌کردند.
به همین دلیل، روش تغییر کرد: اکنون فقط ابزارها و بامبو خام جابه‌جا می‌شوند و قاب‌ها در محل ساخته می‌شوند. در مناطق دورافتاده هم مخزن‌های کوچک سیار برای آماده‌سازی بامبو استفاده می‌شوند. در Kyauktaw ساخت مرکز اجتماعی فقط در زمان یک آتش‌بس موقت امکان‌پذیر بود؛ درست روز بعد دوباره درگیری آغاز شد.
یکی از ویژگی‌های مهم پروژه، مشارکت مستقیم جامعه‌ی آواره در ساخت است. ساکنان خودشان درباره اندازه پنجره‌ها، تقسیم‌بندی فضاها و محل ورودی تصمیم می‌گیرند. در Hmawbi، یک نجار محلی طرح کف‌سازی را با بافت بامبو پیشنهاد داد و اجرا کرد. آموزش، پرداخت دستمزد روزانه و مشارکت محلی نه‌تنها مهارت را به جامعه منتقل می‌کند، بلکه خطرات ناشی از رفت‌وآمد کارگران ماهر بین مناطق را نیز کاهش می‌دهد (زیرا طبق قوانین نظامی، آن‌ها ممکن است دستگیر و مجبور به خدمت شوند).
جنگ تنها بخشی از بحران مسکن میانمار است. از زمان کودتا در ۲۰۲۱ تاکنون حدود ۱۱۰ هزار خانه غیرنظامی سوزانده شده‌اند. در ۲۰۲۳، طوفان موکا حدود ۳۶۰ هزار نفر را آواره کرد و در ۲۰۲۴، سیل ناشی از طوفان یاگی میلیون‌ها نفر را بی‌خانمان ساخت. زلزله‌های مکرر نیز به این بحران‌ها اضافه می‌شوند و شرایطی چندلایه و طولانی‌مدت ایجاد کرده‌اند.
Housing NOW یک تحقیق نظری نیست؛ بلکه روشی میدانی، آزموده‌شده و آماده‌ی اجراست. مقاومت ۲۶ خانه در ماندالای در برابر زلزله‌ای عظیم ثابت کرد که معماری اگر به‌صورت محلی طراحی و در شرایط واقعی آزمایش شود، می‌تواند در برابر جنگ، بلایای طبیعی و محدودیت‌های لجستیکی نیز پایدار بماند.
همچنین از این لینک میتوانید دیگر پروژه هارا نیز مطالعه نمائید
نظر کاربران
ثبت نظر