معماری پروژه مسکونی خانه آجر شیشه‌ای؛ جادوی نور در دل بافت شهری بلژیک

در یکی از کوچه‌های باریک و متراکم شهر خنت (Ghent) در بلژیک، استودیوی معماری محلی Delmulle Delmulle Architecten خانه‌ای کم‌نظیر طراحی کرده‌ که نمایی از آجرهای شیشه‌ای دارد. این پروژه با نام «Glass Brick House» یا همان خانه‌ی آجر شیشه‌ای، با وجود محدودیت‌های شدید فضایی، به‌زیبایی مفهوم نور، سادگی و یکپارچگی با بافت شهری را بازتعریف کرده است. در این مقاله به معماری پروژه مسکونی خانه آجر شیشه‌ای جادوی نور در دل بافت شهری بلژیک و تحلیل آن میپردازیم

چالش فضا و نور در معماری پروژه مسکونی فشرده

این خانه سه‌طبقه تنها ۹۸ متر مربع مساحت دارد و در میان دو ساختمان مجاور فشرده شده است. دسترسی به نور طبیعی و تهویه، تنها از سمت خیابان ممکن بود. بنابراین معماران تصمیم گرفتند تا با استفاده از نمای دوجداره‌ای از آجر شیشه‌ای و شیشه‌ سرتاسری در طبقات بالا، حداکثر نور ممکن را به فضای داخلی منتقل کنند.

«با زمینی کوچک و محصور از سه طرف روبه‌رو بودیم. هدف ما خلق فضایی روشن و کارآمد با کمترین مصالح و حداکثر تأثیر بود.»
— سگر دلموله، معمار پروژه

پلان معماری مسکونی معکوس؛ از خواب به زندگی

در این خانه از یک چیدمان «معکوس» استفاده شده است؛ اتاق خواب‌ها در طبقه زیرین قرار گرفته‌اند و فضاهای عمومی شامل نشیمن، آشپزخانه و غذاخوری در طبقه بالا جای گرفته‌اند. این دو سطح با یک پلکان مارپیچ فلزی به هم متصل می‌شوند.

در نمای بیرونی نیز این چیدمان دیده می‌شود: طبقه همکف با پوششی از کاشی‌های تراکوتا، حس صلب و محافظت‌شده‌ای ایجاد می‌کند، درحالی‌که طبقات بالا با آجرهای شیشه‌ای نور را به درون می‌کشانند.

ترکیب سنت و نوآوری در نمای آجر شیشه‌ای

• نمای خانه الگویی برگرفته از ساختمان‌های سنتی همان خیابان دارد.
• درب ورودی و قاب پنجره‌ها با بتنی پله‌پله اجرا شده‌اند که به خانه‌های سنتی با «شیروانی پلکانی» (Stepped Gables) در قرن هجدهم اشاره دارند.
• این تلفیق باعث شده تا پروژه هم متمایز باشد و هم در بافت شهری به‌خوبی بنشیند.

فضای داخلی؛ سادگی و صداقت در متریال

بدنه اصلی خانه از چوب لایه‌ای صلیبی (CLT) ساخته شده و نمای داخلی چوبی آن بدون پوشش باقی مانده و تنها با رنگ سفید مات پوشانده شده تا روشنایی را بازتاب دهد. کفپوش خانه از تراکوتای طبیعی است که گرمایی بومی به فضا می‌بخشد.

«سادگی و صداقت مصالح، فضای آرام و قابل لمس ایجاد می‌کند؛ چوب سفید، تراکوتای طبیعی و دوری از تزئینات اضافی.»
— دلموله

جزئیات پنهان اما مهم

• بین نمای آجر شیشه‌ای و دیوار داخلی، فضایی باریک ایجاد شده که با درهای کشویی از داخل قابل دسترسی است.
• بخشی از کف این فضای میانی با شبکه‌های فلزی مشبک پوشیده شده که حس معلق‌بودن نور و هوا را افزایش می‌دهد.
• در بالاترین طبقه، یک تراس پشت‌بام با نرده‌ی فلزی ساده تعبیه شده که دیدی محدود اما دل‌نشین به آسمان و پشت‌بام‌های اطراف دارد.

جمع‌بندی

خانه آجر شیشه‌ای، الگویی موفق در معماری پروژه مسکونی در بافت فشرده شهری است؛ جایی که محدودیت‌ها، به فرصتی برای نوآوری تبدیل شده‌اند. این پروژه نشان می‌دهد که حتی در کوچک‌ترین قطعات زمین، می‌توان پلان معماری مسکونی خلاقانه، نورگیر و پایدار طراحی کرد؛ کافی است با طبیعت نور و بافت مصالح آشتی کنیم.

سوالات متداول (FAQ)

۱. چرا از آجر شیشه‌ای در نمای خانه استفاده شده؟

برای تأمین نور طبیعی در سایتی که از سه طرف محصور است، استفاده از آجر شیشه‌ای راهکاری بود تا نور وارد فضا شود و در عین حال حریم حفظ شود.

۲. ساختار اصلی خانه از چه موادی ساخته شده؟

بدنه اصلی از چوب لایه‌ای صلیبی (CLT) ساخته شده و با رنگ سفید مات پوشانده شده تا هم ساختار نمایان باشد و هم نور افزایش یابد.

۳. این پروژه برای چه نوع کاربری مناسب است؟

برای مسکن شهری در زمین‌های کم‌عرض یا میانی بسیار مناسب است؛ به‌ویژه زمانی که هدف طراحی یک خانه روشن، جمع‌وجور و پایدار باشد.

منبع این مقاله : Work ‒ DelmulleDelmulle

دعوت به اقدام

اگر شما هم به طراحی در فضاهای محدود شهری علاقه‌مندید، پروژه شبیه به این را طراحی کنید و با ما در صفحه ثبت پروژه به اشتراک بگذارید تا با نام خودتان منتشر کنیم.