پروژه ساختمان چوبی در فایت ویل نوآوری در معماری آموزشی «چوبی، زمخت و قدرتمند» شاید عبارتی نباشد که اغلب برای تعریف یک ساختمان استفاده شود. اما شلی مکنامارا (Shelley McNamara)، یکی از بنیانگذاران دفتر ایرلندی Grafton Architects، با رضایت کامل این ویژگی را برای توصیف تازهترین پروژهی خود در آمریکا به کار میبرد: مرکز Anthony Timberlands برای طراحی و نوآوری مصالح در دانشگاه آرکانزاس.
این پروژه نخستین ساختمان Grafton در ایالات متحده است؛ ساختمانی که نشان میدهد چطور میتوان با استفاده از چوب انبوه (Mass Timber)، معماریای قدرتمند، پایدار و آموزشی خلق کرد.
ساختمان در محوطهی دانشکده معماری Fay Jones و در منطقهای رو به رشد به نام Windgate Art and Design District ساخته شده است. این محدوده در حاشیه شهر فایتویل قرار دارد؛ جایی که تضادی چشمگیر با بافت اطراف خود ــ شامل مراکز خرید، رستورانهای فستفود و فروشگاه بزرگ Walmart ــ ایجاد میکند.

مرکز جدید، با زیربنای حدود ۴۵ هزار فوت مربع (حدود ۴۲۰۰ متر مربع)، برای پاسخ به رشد سریع دانشجویان دانشکده معماری ساخته شد. فضاهای متنوعی از جمله:
در این ساختمان جای گرفتهاند. هدف اصلی پروژه، تبدیلشدن به قطب آموزش و پژوهش در حوزهی چوب و فناوریهای مرتبط است.
ساختمان مانند یک حجم توتممانند به نظر میرسد. ستونهای عظیم با ابعاد ۴۲ اینچ در ۴۲ اینچ (بیش از یک متر مربع) و تیرهایی با دهانههای ۱۵ متری، حضوری قدرتمند و مجسمهوار به سازه بخشیدهاند. این «وزن و صلابت» دقیقاً همان چیزی است که طراحان در پی آن بودند.

هستهی اصلی بنا بر پایهی چوب انبوه شکل گرفته است:
این ترکیب هم استحکام بالا دارد و هم امکان اجرای دهانههای بزرگ را فراهم میکند.

سقف دندانهارهای (Saw-tooth roof) با ترکیبی از نورگیرهای شمالی و جنوبی، نور طبیعی را به درون فضاها هدایت میکند. اوج این طراحی، کارگاه مرکزی است که مانند ترکیبی از کارخانه، انبار سنتی آمریکایی (Barn) و یک کلیسای جامع عمل میکند.
گرچه Grafton Architects بیشتر به پروژههای بتنی خود شهرت دارد (مانند ساختمان دانشگاه مهندسی لیما در پرو)، اما هیئت داوران مسابقه این دفتر را انتخاب کرد؛ زیرا طرح آنها ترکیبی از عملکرد قوی، کیفیت فضایی و بیان شاعرانه معماری بود.

همزمان با شروع پروژه، دنیا با پاندمی کرونا روبهرو شد. این مسئله همراه با تورم بازار ساختوساز منطقه، هزینهی پروژه را تقریباً دو برابر کرد؛ از کمتر از ۲۰ میلیون دلار به ۳۸.۵ میلیون دلار. در این فرایند، طرح اولیه سادهتر شد و بخشی از مساحت حذف گردید، اما جوهرهی معماری آن دستنخورده باقی ماند.
یکی از ویژگیهای خاص پروژه، مدیریت آب باران است. معماران دو ناودان بزرگ (Gutter Beams) را در سازه تعبیه کردند که علاوه بر نگهداری سقف، آب باران را به حیاط غربی هدایت میکنند. این آب در یک بیوسویل (Bioswale – نوار کاشت طبیعی برای جذب و تصفیه آب باران) ذخیره و جذب میشود.

در بخش کارگاه، یک خرپای Queen Post (نوعی خرپا با دو عضو کششی عمودی، رایج در انبارهای قرون ۱۴ و ۱۵) به کار رفته است. این خرپا باعث میشود سالن سخنرانی در بالای کارگاه معلق بماند. جالب اینکه اعضای کششی خرپا از فولاد ساخته شدهاند اما با لایهای از چوب پوشانده شدند تا هم از آتش محافظت شوند و هم با بقیهی سازه هماهنگ باشند.
دیوارها و دالها با چوب CLT تولید آرکانزاس ساخته شدند. این موضوع برای اقتصاد محلی اهمیت زیادی داشت و دهها شغل در کارخانه Mercer Mass Timber ایجاد کرد.
با این حال، به دلیل قیمت و کیفیت، ستونها و تیرهای Glulam از شرکت اتریشی Binderholz وارد شدند.

این ساختمان صرفاً یک فضای آموزشی نیست؛ بلکه خودش به یک ابزار یادگیری زنده برای دانشجویان تبدیل شده است. از تحلیل چرخه عمر مصالح (Life Cycle Analysis) تا تجربه مستقیم کار با چوب، همه و همه در این بنا امکانپذیر شدهاند.
مرکز Anthony Timberlands نمونهای شاخص از معماری چوب انبوه است که همزمان به پایداری، نوآوری سازهای و آموزش نسل آیندهی معماران توجه دارد. این پروژه نشان میدهد چگونه یک دانشگاه میتواند با سرمایهگذاری در طراحی معمارانه، هم به رشد علمی دانشجویان و هم به توسعهی اقتصاد محلی کمک کند.
همچنین از این لینک میتوانید دیگر پروژه هارا نیز مطالعه نمائید
نظر کاربران
ثبت نظر