پروژه بازسازی روستای زلزله زده Jintai توسط دفتر Rural Urban Framework نمونه‌ای الهام‌بخش از معماری اجتماعی و پایدار است که به بازآفرینی یک جامعه آسیب‌دیده پس از فاجعه طبیعی می‌پردازد. این پروژه در نزدیکی شهر Guangyuan در استان سیچوان چین واقع شده؛ منطقه‌ای که از شدیدترین آسیب‌های زلزله وِنچوان در سال ۲۰۰۸ متحمل شد.
زلزله ۱۲ می ۲۰۰۸ یکی از مخرب‌ترین بلایای طبیعی تاریخ معاصر چین بود و نزدیک به پنج میلیون نفر را بی‌خانمان کرد. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۸۰ درصد ساختمان‌های مناطق آسیب‌دیده تخریب شدند. اگرچه برنامه‌های گسترده بازسازی آغاز شد، اما در سال ۲۰۱۱ بارندگی‌های شدید و رانش زمین در اطراف روستای Jintai بار دیگر بسیاری از خانه‌های تازه‌ساخته‌شده را نابود کرد.
در شرایطی که کمک‌های مالی و حمایتی به تدریج کاهش یافته بود، این پروژه با همکاری دولت محلی و سازمان‌های مردم‌نهاد (NGO: سازمان‌های غیردولتی فعال در حوزه توسعه و حمایت اجتماعی) شکل گرفت تا الگویی پایدار برای بازسازی پس از بحران ارائه دهد.
هدف این پروژه تنها ساخت خانه‌های جدید نبود؛ بلکه احیای یک جامعه روستایی و ایجاد بستری برای زندگی پایدار در آینده را دنبال می‌کرد.
در مجموع ۲۲ واحد مسکونی به همراه یک مرکز اجتماعی در روستا ساخته شد. طراحی پروژه شامل چهار تیپ مختلف خانه است که از نظر ابعاد، عملکرد و فرم سقف با یکدیگر تفاوت دارند.
این تنوع فضایی باعث شده نیازهای مختلف خانوارها در نظر گرفته شود و روستا از یکنواختی رایج در بسیاری از پروژه‌های بازسازی دولتی فاصله بگیرد.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های پروژه، بهره‌گیری هوشمندانه از مصالح بومی و راهکارهای زیست‌محیطی است.
خانه‌ها با استفاده از فناوری‌ها و راهکارهایی طراحی شده‌اند که علاوه بر کاهش هزینه‌های ساخت، پایداری بلندمدت روستا را نیز تضمین می‌کنند.
برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های پروژه عبارت‌اند از:
این راهکارها باعث شده‌اند ساختمان‌ها بخشی از یک چرخه زیست‌محیطی کامل باشند.
در طراحی خانه‌ها از یک حیاط عمودی استفاده شده است که نقش مهمی در بهبود کیفیت فضاهای داخلی ایفا می‌کند.
این حیاط ضمن افزایش نور طبیعی، تهویه متقاطع (Cross Ventilation: جریان طبیعی هوا میان چند بازشو برای خنک‌سازی فضا) را تقویت کرده و آب باران را به سمت سیستم ذخیره‌سازی هدایت می‌کند.
در نتیجه مصرف انرژی کاهش یافته و وابستگی ساختمان‌ها به سیستم‌های مکانیکی به حداقل رسیده است.
طراحان پروژه تلاش کرده‌اند تمامی فعالیت‌های روستا را در قالب یک سیستم اکولوژیک یکپارچه سازمان‌دهی کنند.
برای این منظور، امکاناتی مانند:
در ساختار کلی روستا ادغام شده‌اند.
این رویکرد نه‌تنها اثرات زیست‌محیطی را کاهش می‌دهد، بلکه بهره‌وری اقتصادی ساکنان را نیز افزایش می‌دهد.
یکی از چالش‌های اصلی پروژه، محدودیت زمین قابل ساخت در روستا بود.
به همین دلیل طراحان از الگویی استفاده کردند که ویژگی‌های زندگی متراکم شهری را با ساختار روستایی ترکیب می‌کند.
در این طرح:
این ترکیب باعث شده ظرفیت تولید اقتصادی خانوارها حفظ شود و در عین حال استفاده بهینه‌تری از زمین صورت گیرد.
برخلاف بسیاری از پروژه‌های بازسازی که تنها بر واحدهای مسکونی تمرکز دارند، در پروژه Jintai فضاهای جمعی نقش مهمی ایفا می‌کنند.
مرکز اجتماعی روستا به‌عنوان هسته تعاملات اجتماعی طراحی شده و ساختار کلی پروژه نیز بر پایه همکاری و منافع مشترک شکل گرفته است.
این نگاه باعث شده مفهوم سنتی همبستگی اجتماعی در بستر معماری حفظ شود و روستا هویت جمعی خود را از دست ندهد.
پروژه Jintai فراتر از یک نمونه بازسازی پس از زلزله است و به پرسشی مهم درباره آینده سکونتگاه‌های روستایی می‌پردازد.
امروزه ده‌ها هزار روستای جدید در چین در حال برنامه‌ریزی و ساخت هستند و یکی از چالش‌های اساسی، جلوگیری از ایجاد سکونتگاه‌های بی‌هویت و یکسان است.
در این پروژه، سازمان‌دهی فضایی و فرم معماری مستقیماً از ارتباط روستا با محیط طبیعی، شیوه زندگی ساکنان و منابع محلی الهام گرفته است؛ موضوعی که آن را به نمونه‌ای ارزشمند از توسعه پایدار روستایی تبدیل می‌کند.
پروژه Jintai Village Reconstruction نشان می‌دهد که بازسازی روستای زلزله‌زده تنها به معنای ساخت دوباره ساختمان‌ها نیست، بلکه فرآیندی برای احیای اقتصاد محلی، تقویت پیوندهای اجتماعی و ایجاد آینده‌ای پایدار برای جامعه محسوب می‌شود.
دفتر Rural Urban Framework در این پروژه با تلفیق معماری پایدار، فناوری‌های بومی و برنامه‌ریزی اجتماعی، الگویی ارائه کرده که می‌تواند الهام‌بخش بسیاری از پروژه‌های بازسازی در مناطق بحران‌زده جهان باشد.
Credit : Rural Urban Framework | ArchDaily
نظر کاربران
ثبت نظر